KATOTOHANAN - Pagsasabi nang eksakto sa sinabi o ginawa nang hindi binabago ang mga katotohanan.

Mayroong isang napakatanyag na kuwento tungkol sa isang pastol na lalaki na nagsinungaling. Kinuha siya upang bantayan ang mga tupa ng nayon at protektahan sila mula sa gutom na lobo na gumagala sa kanayunan. Naisip ng bata na ito ay isang hindi kawili-wili na trabaho.

Kaya isang araw para maging kawili-wili ang mga bagay-bagay, sumigaw ang bata, "Lobo! Lobo!" upang makita kung ano ang mangyayari. Nang marinig ng mga taganayon ang sigaw ng bata ay tumigil sila sa kanilang ginagawa at tumakbo na handa upang protektahan ang mga tupa at pumatay ng lobo. Ngunit nang dumating ang mga taganayon sa bukid kung saan ang mga tupa ay kumakain ng payapa, ang bata ay tumawa at sinabi, "Maling alarma, walang lobo".

Ang batang lalaki ay sumigaw ng "Lobo!" tulad nito sa maraming iba pang mga araw at pinagtatawanan niya ang mga taganayon sa tuwing sila ay dumarating para tumulong. Habang tumatagal lalong nagagalit at naiinis ang mga taganayon sa bata at sa kanyang mga kasinungalingan. Gayunpaman, isang araw, ang totoong lobo ay nagpakita. Takot na sigaw ng bata, “Lobo! Lobo!" Nakalulungkot, hindi siya pinaniwalaan ng mga taganayon sapagkat nagsinungaling siya sa kanila dati. Kaya't sa pagkakataong ito ay nagpatuloy sila sa kanilang sariling gawain at hindi tumakbo upang tulungan ang bata.

Dinala ng lobo ang maraming tupa at ikinalat ang iba pa. Labis na nalungkot ang bata at galit na galit ang mga taganayon. Natutuhan ng bata ang isang napakahalagang aral. Kahit na sa wakas ay nagsabi na siya ng totoo, walang naniwala sa kanya dahil nagsinungaling siya sa kanila dati.

BAKIT NAGSISINUNGALING ANG TAO?

Mayroong maraming mga kadahilanan. Narito ang ilan:

Tulad ng batang lalaki sa kwento sa itaas, ang ilang mga tao ay nagsisinungaling dahil sa palagay nila nakakatawa ito. Ang ibang tao ay nagsisinungaling upang hindi sila mapasok sa gulo kapag gumawa sila ng isang maling bagay. Isang araw, isang batang lalaki na nagngangalang Billy at ang kanyang kapatid na babae na si Sally ay naglalaro ng bola sa kanilang bahay, kahit na sinabi sa kanila na maglaro ng bola sa labas kung saan wala silang masisira. Habang naglalaro ng bola sa loob, ang bola ay tumama sa paboritong ilawan ng kanilang ina at nabasag ng pira-piraso. Nagsinungaling ang mga bata at sinabi sa kanilang ina na nasira ng aso ang ilawan. Hindi maipagtanggol ni Fido ang kanyang sarili, ngunit masasabi ng kanilang Ina na nagsisinungaling sina Billy at Sally. Sa huli, ang mga bata ay pinarusahan  sa pagsira ng lampara at sa pagsisinungaling tungkol dito.

Ang mga tao ay nagsisinungaling din dahil nais nilang isipin ng iba na mas mahusay sila kaysa sa tunay na sila. Ang isang batang lalaki o babae ay maaaring magyabang na kaya nilang manalo sa isang video game, o mayroon silang higit na mga pribilehiyo kaysa sa talagang ginagawa nila, o pupunta sila sa isang konsyerto, o may kaibigan sila na isang taong "mahalaga," o para lamang maisip ng mga tao na mas espesyal ang mga ito kaysa sa kanila. Nagsisinungaling sila upang subukan at mapahanga ang ibang tao.

Minsan nagsisinungaling ang mga tao upang makakuha ng isang bagay na nais nila. Ang bawat isa ay nais na makakuha ng magagandang marka at ang ilang mga batang lalaki at babae ay mandadaya upang makuha ang mga ito. At kapag nandaya ka, nagsisinungaling ka talaga sa iyong guro dahil kapag inabot mo ang iyong papel sa pagsusulit, sinasabi mo na nag-aral ka at alam mo ang mga sagot. Sa halip ay kinopya mo ang mga ito mula sa ibang tao o reperensya. Nagsisinungaling ka upang makuha ang isang bagay na iyong gusto.

ANONG MANGYAYARI KUNG MAGSINUNGALING KA?

Kapag nagsisinungaling ka, anuman ang dahilan, ikaw ay tulad ni Satanas. Sinabi ni Hesus sa Juan 8:44 na si Satanas ay AMA NG KASINUNGALINGAN. Sinabi ni Satanas ang unang kasinungalingan at gustong-gusto niya ito kapag ginagaya mo siya at nagsasabi ng maraming kasinungalingan. Tulad ng pagsinungaling niya kina Adan at Eba, nagsisinungaling siya sa iyo sa pagsasabi na ang kasalanan ay hindi nakakasakit. Sinabi niya sa iyo na ayos lang na magsabi ng maling pahayag (na talagang kasinungalingan) o sumuway sa iyong mga magulang, o kumuha ng mga bagay na hindi mo pagmamay-ari. Magsisinungaling sa iyo si Satanas upang subukan mo ang droga, alak, o tabako. Napakahusay na sinungaling ni Satanas dahil matagal na siyang nagsisinungaling. Alam lang niya kung paano ito sasabihin upang gumanda sa pandinig at maging makatotohanan, ngunit hindi.

Si Hesus, sa kabilang banda, ay tinawag na KATOTOHANAN (Juan 14: 6) at ang Kanyang Salita ay KATOTOHANAN (Juan 17:17). Maaari tayong maniwala na ang anumang sinabi ni Hesus ay lubos at ganap na totoo. Hindi Niya sinusubukan na linlangin o saktan tayo. Ang gusto lang Niya ay ang makakabuti para sa atin. Maaari tayong magtiwala sa Kanya at sa Kanyang Salita. Ang pagiging totoo ay bahagi ng KALIKASAN NG DIYOS, kaya't hindi Siya maaaring magsinungaling.

Sinasabi din sa atin ng Bibliya na kinamumuhian ng Diyos ang pagsisinungaling. Sinasabi ng Kawikaan 12:22 na "Ang namamalaging mga labi ay kasuklamsuklam sa Panginoon, ngunit ang mga tapat ay kasiyahan Niya." Ang karumal-dumal na gawain ay isang bagay na kinamumuhian ng Diyos. Ang Kawikaan 6: 16-19 ay nagbibigay ng isang listahan ng pitong mga bagay na kinamumuhian ng Diyos. Ang pagsisinungaling ay nabanggit nang dalawang beses (nagsisinungaling na mga labi at isang maling saksi). Alam ng Diyos na kapag nagsisinungaling ka, nasasaktan mo ang iba at maging ang iyong sarili.

Sinasaktan ng kasinungalingan ang iyong relasyon sa Diyos. Ang pagsisinungaling ay kasalanan. Ang kasalanan ay anumang ginagawa, sinasabi o iniisip na labag sa Mga Batas ng Diyos. At tuwing nagkakasala ka naglalagay ito ng hadlang sa pagitan ng Diyos at sa iyo. Pinipigilan ka ng kasalanan mula sa pagkakaroon ng mabuting relasyon sa Kanya. Sa kabutihang palad, masasabi mo sa Diyos na nagkasala ka (nagsinungaling, sumuway, nandaya, nagnakaw ng isang bagay o ...) at ikaw ay humihingi ng paumanhin. Tinatawag itong pagtatapat sa iyong kasalanan. At kapag ipinagtapat mo ang iyong kasalanan, papatawarin ka ng Diyos at lilinisin ang iyong puso (I Juan 1: 9).

Sinasaktan ng kasinungalingan ang iyong  relasyon sa iba. Kapag nagsinungaling ka sa iyong mga magulang o mga kaibigan, ito ay gumagawa ng hadlang sa pagitan ng iyong sarili at sa kanila. Hindi ka mapapalagay at makakapagpakatotoo sa paligid nila dahil takot ka na malaman nila na nagsinungaling ka sa kanila. Maraming beses mo ring iiwasan na makasama sila sa kadahilanang ito.

Sinasaktan ng kasinungalingan ang iyong reputasyon. Kapag nalaman ng isang tao na nagsinungaling ka sa kanila, hindi ka na nila pagkakatiwalaan tulad ng ginawa nila dati. Ang pagtitiwala ay isang napakahalagang bagay sa buhay at kapag nawala ito ay maaaring tumagal ng mahabang panahon upang maibalik ito. Walang nais na makilala bilang isang sinungaling. Kung nakagawian mo nang magsinungaling, hindi maniniwala ang mga tao sa anumang sasabihin mo tulad ng batang lalaki na sumigaw ng lobo. Naaalala mo ba siya? Dahil nagsinungaling siya, walang sinumang naniwala sa kanya kahit sinabi niya ang katotohanan.

Sinasaktan ng kasinungalingan ang iyong mga karapatan. Maaaring sinabi mo sa iyong ina na nagpunta ka sa silid-aklatan, sa halip ay nagpunta ka sa palaruan o sa iba pang lugar kung saan sinabi niyang hindi ka maaaring pumunta. Kapag nalaman niya ay maaari kang mawalan ng kalayaang pumunta kahit saan pansamantala.

PAANO KA MAKAKAIWAS SA PAGSISINUNGALING?

MAGLAGAY NG MATAAS NA KAHALAGAHAN SA KATOTOHANAN.  Dapat mong piliin na sundin ang katangian ng Diyos at hindi kay Satanas. Dahil ang katotohanan ay mahalaga sa Diyos, dapat ay mahalaga rin ito sa iyo. Sinasabi din sa Kawikaan 12:22 na ang mga nagsasabi ng totoo ay kinaluluguran ng Diyos. Sabihin ang totoo!

SANAYIN NA SABIHIN ANG KATOTOHANAN. Magpasiya sa inyong puso na sasabihin ninyo ang katotohanan anuman ang mangyari at pagkatapos ay gawin ito. Ang pagsisinungaling ay maaaring maging isang masamang ugali. Bakit hindi mo gawing magandang ugali ang pagsasabi ng totoo?

MANALANGIN, HUMINGI NG TULONG SA DIYOS. Hindi ka lamang Niya tutulungang magsabi ng magagandang salita, kundi maging ang totoo din. Nagbibigay sa iyo ang Awit 141: 3 ng isang dalangin na ipanalangin: Maglagay ka ng bantay sa aking bibig, O Panginoon. Ingatan mo ang pintuan ng aking mga labi. Sasagutin ng Diyos ang panalanging iyon at tutulungan kang sabihin ang mga bagay na dapat mong sabihin.

PAG-ARALAN ANG SALITA NG DIYOS AT IPAMUHAY ANG KATOTOHANAN NITO.

Magsimula sa Kawikaan 12:22:

"Ang nagsisinungaling na mga labi ay kasuklamsuklam sa Panginoon: nguni't ang nagsisigawa ng totoo ay kasiyahan Niya."

Children's Bible Ministries, Inc.